Gdy sieć ogranicza OZE, pytanie nie brzmi tylko „ile energii przepadło”. Ważne jest też, według jakich zasad to zrobiono

Gdy sieć ogranicza OZE — pytanie nie brzmi tylko „ile energii przepadło”

Definicja problemu

W obliczu rosnącej liczby instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce, jak fotowoltaika czy energia wiatrowa, pojawiają się nowe wyzwania związane z zarządzaniem tymi źródłami w kontekście stabilności systemu elektroenergetycznego. Problem, z którym się zmagamy, dotyczy tzw. "curtailment" — ograniczenia produkcji energii z OZE przez operatorów systemów elektroenergetycznych. Nie jest to tylko kwestia straty energii, ale także sposób, w jaki te ograniczenia są wprowadzane. Nieodpowiednie lub nierynkowe praktyki mogą prowadzić do nieefektywności i utraty potencjalnych zysków dla inwestorów oraz wprowadzać dezorientację na rynku.

Mechanizm działania z liczbami/parametrami

W Polsce, funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego jest regulowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). Do tej pory, w wyniku dynamicznego wzrostu mocy zainstalowanej OZE, w 2022 roku odnotowano, że około 5% wyprodukowanej energii z OZE zostało ograniczone, co przełożyło się na straty rzędu 1,5 TWh energii rocznie. Dla porównania, w Niemczech, w których OZE stanowią około 50% miksu energetycznego, odsetek ograniczeń wynosił tylko 2%. Ograniczenia są najczęściej wprowadzane, gdy:

• Obciążenie sieci jest zbyt duże i nie ma możliwości przyjęcia dodatkowej energii.
• Brak dostępu do magazynów energii, które mogłyby zmagazynować nadwyżki.

Parametry techniczne, takie jak moc zainstalowana (MW), czy poziom energii w sieci (GWh), mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia, dlaczego dochodzi do ograniczeń. Na przykład w szczytowych dniach letnich, gdy panele fotowoltaiczne generują nadmiar energii, PSE może ograniczać produkcję, aby nie narazić sieci na przeciążenie.

Praktyczne wnioski

Z perspektywy inwestycyjnej, ograniczenia OZE mają ogromne znaczenie. Nie tylko wpływają one na rentowność projektów OZE, ale również na postrzeganie rynku przez inwestorów. Aby poprawić sytuację, kluczowe są:

1. Zwiększone inwestycje w magazyny energii, które mogą zminimalizować ryzyko ograniczeń.
2. Zarządzanie popytem, aby zrównoważyć obciążenie sieci.
3. Transparentność procesów podejmowania decyzji przez PSE, co pomoże przedsiębiorcom lepiej planować swoje inwestycje.

Zielona energia w Polsce ma potencjał do dalszego rozwoju, o ile zostaną wdrożone odpowiednie regulacje i mechanizmy rynkowe, które zminimalizują problem ograniczeń.

Kiedy się opłaca — tabela 3 scenariuszy

Scenariusz	Opis	Opłacalność (ROI)	Potencjalne ograniczenia OZE (%)
1. Wysoki popyt na energię	Stabilny wzrost popytu, niska częstotliwość ograniczeń	15%	2%
2. Zrównoważony rozwój OZE	Zainstalowane magazyny energii, efektywne zarządzanie siecią	12%	5%
3. Niska infrastruktura	Mniejsza dostępność środków na rozwój, ry

---

Dodatkowe źródło: Urząd Regulacji Energetyki